تربیت فرزند » روانشناسی » کودک
کد خبر : 4923
پنجشنبه - ۳۱ خرداد ۱۳۹۷ - ۱۵:۰۰

خودکشی در کودکان ؛ مسئله‌ای که والدین باید بدانند

مرگ یک کودک همیشه ناراحت‌کننده است اما وقتی یک کودک بواسطه خودکشی می‌میرد این ناراحتی بسیار متفاوت خواهد بود؛ بسیار سخت، دردناک و بهت‌آور؛ هم برای والدین این کودک و هم برای دیگران.

خودکشی در کودکان ؛ مسئله‌ای که والدین باید بدانند

خودکشی در کودکان ؛ مسئله‌ای که والدین باید بدانند

خودکشی در کودکان ؛ مسئله‌ای که والدین باید بدانند | از شما دعوت می‌کنیم این مطلب را دنبال کنید.

مرگ یک کودک همیشه ناراحت‌کننده است اما وقتی یک کودک بواسطه خودکشی می‌میرد این ناراحتی بسیار متفاوت خواهد بود؛ بسیار سخت، دردناک و بهت‌آور؛ هم برای #والدین این کودک و هم برای دیگران. خوشبختانه خودکشی در #کودکان بسیار نادر است. براساس آمارهای مرکز کنترل بیماری‌ها از بین هر یک میلیون کودک بین ۵ تا ۱۱ سال تنها ۲ نفر بواسطه #خودکشی از بین می‌روند. این نرخ برای #نوجوانان حدود ۵۲ نفر به ازای یک میلیون است لذا بطور متوسط از هر یک میلیون کودک زیر ۱۲ سال ۳۳ نفر در جهان خودکشی می‌کنند.

درک کودکان از مرگ و خودکشی

آیا کودکان خودکشی را درک می‌کنند؟ بله و به طرز اعجاب‌آوری از سنین بسیار پایین. برایان میشارا در طی پژوهش خود در این زمینه با ۶۵ کودکی که در مدرسه ابتدایی تحصیل می‌کردند (بین ۶ تا ۱۲ سال) مصاحبه کرد تا دریابد این کودکان چه درکی از خودکشی دارند. بسیاری از کودکان معنای کلمه “خودکشی” را نمی‌دانستند اما بیشترشان می‌دانستند “کسی که خودش را می‌کشد” چه معنایی دارد. بیشتر کودکان کلاس سوم و بالاتر علاوه بر  درک این مفهوم ، گاهی در مورد آن با همکلاسی‌هایشان صحبت می‌کردند، در تلویزیون در مورد آن شنیده بودند و حتی بیشترشان یکی دو راه برای خودکشی هم بلد بودند.
پژوهش میشارا نشان می‌دهد درک کودک از مفهوم مرگ و خودکشی با گذر سن افزایش می‌یابد؛ بیشتر کودکان کلاس اولی تلویحا می‌دانند کسانی که مرده‌اند دوباره نمی‌توانند زنده شوند و بیشتر کلاس دومی‌ها می‌دانند هر کسی یک‌روزی می‌میرد. اما بیشتر این کودکان در مورد جزئیات مرگ اطلاعات چندانی ندارند مثلا دوسوم کلاس اولی‌ها و یک‌پنجم کلاس پنجمی‌ها تصور می‌کنند مردگان می‌توانند ببینند و بشنوند.

شباهت و تفاوت‌ها بین خودکشی در کودکان و نوجوانان

آریل شفتال – پژوهشگر مرکز حمایت از کودکان – و همکارانش در پژوهش‌های اخیر خود تمام خودکشی‌هایی که کودکان بین ۵ تا ۱۱ سال و نوجوانان بین ۱۲ تا ۱۷ سال بین سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۲ انجام دادند را مورد بررسی قرار دادند و متوجه شباهت ها و تفاوتهایی میان این خودکشی‌ها شدند.

شباهت‌ها

 بیشتر کسانی که در نوجوانی و کودکی خودکشی می‌کنند مذکر هستند (۸۵% کودکان و ۷۰% نوجوانان) و رایجترین شیوه خودکشی در کودکان و نوجوانان نیز حلق‌آویز کردن و خفگی می‌باشد ( ۸۱% کودکان و ۶۴% نوجوانان) و شیوه رایج دوم نیز استفاده از سلاح گرم است (۱۴% کودکان و ۳۰% نوجوانان). همچنین بیشتر این خودکشی‌ها هم در نوجوانان و هم در کودکان در خانه (۹۸% کودکان و ۸۸% نوجوانان) و بین ساعت ۹ تا ۱۲ شب (۸۱% کودکان و ۷۷% نوجوانان) رخ می‌دهد.

همچنین در بین هر دو گروه سنی مشکلات ارتباطی بیشترین علت خودکشی تشخیص داده شده است یعنی افراد خودکشی‌کننده با دوستان یا اعضای خانواده مشکل ارتباطی داشته‌اند (۶۰% کودکان و ۴۶% نوجوانان)، مشکلات تحصیلی و پریشان‌حالی نیز رتبه‌های بعدی را در اختیار داشتند (بین ۳۰ تا ۴۰ درصد در هر دو گروه سنی).

و اما تفاوتها …

شفتال و همکارانش دریافتند که تفاوت های بین خودکشی در کودکان و نوجوان عمدتا با نژاد و بیماری‌های روانی آنها ارتباط داشت. در مجموع تعداد کودکان سفیدپوستی که با خودکشی مرده بودند بیش از کودکان سایر نژادها (آسیایی، سیاهپوست و …) بود اما تعداد کودکان سیاهپوستی که  بوسیله خودکشی مرده بودند از تعداد نوجوانان سیاهپوستی که بوسیله خودکشی مرده بودند بیشتر بود.
همچنین پژوهش های دیگر نشان می‌دهد نرخ خودکشی بین کودکان سفیدپوست درحال کاهش و در بقیه نژادها در حال افزایش است.
همچنین دوسوم افراد خودکشی‌کننده در هر دو گروه سنی دچار بیماری‌های روانی بوده‌اند اما ۵۹% کودکان بدلیل ADHD و ۳۳% بدلیل افسردگی خودکشی کرده بودند درحالیکه ۲۹% نوجوانان بدلیل ADHD و ۶۶% بدلیل افسردگی دست به خودکشی زده بودند.

آیا کودکان واقعا قصد دارند با خودکشی بمیرند؟

براساس آمارها متاسفانه تنها یک‌سوم کودکانی که خودکشی می‌کنند از قبل به دیگران می‌گویند که قصد دارند خودشان را بکشند. بقیه این افراد یا به این دلیل که نمی‌توانستند به بقیه بگویند، یا نمی‌خواستند به بقیه بگویند و یا حتی خودکشی‌شان یک حرکت تکانشی بوده و فرصت گفتن به بقیه را نداشته‌اند، بدون اطلاع قبلی دست به خودکشی می‌زنند.
ابی ریج آندرسون پژوهشگر دانشگاه کاتولیک آمریکا و همکارانش معتقدند ” خودکشی در کودکان به این دلیل نیست که آنها واقعا بخواهند وجود زیستی‌شان را از بین ببرند، بلکه آنها در حقیقت می‌خواهند اوضاع را بهتر کنند اما از آنجائیکه راه موثری برای سروسامان دادن به مشکلات و کاهش پریشانی‌شان بلد نیستند، خودکشی را انتخاب می‌کنند. لذا می توانیم نتیجه بگیریم خودکشی در کودکان هیچگاه اولین انتخاب نیست.”
او همچنین می‌افزاید: کودکانی که خودکشی می‌کنند به دو دسته تقسیم می‌شود؛ یکدسته کودکانی هستند که احساس افسردگی، ناامیدی و بی‌ارزشی می‌کنند و از زندگی لذت نمی‌برند و دسته دیگر کودکانی هستند که پرخاشگر، تحریک‌پذیر، درهم‌گسیخته و تکانشی هستند. گروه دوم را بیشتر کودکان تشکیل می‌دهند و کمتر نوجوانی عضو این دسته قرار می‌گیرد.

والدین چگونه می‌توانند از خودکشی در کودکان پیشگیری کنند؟

نکته مهمی که در اینباره وجود دارد اینست که “بیشتر کودکانی که به خودکشی فکر می‌کنند هیچگاه این کار را عملی نمی‌کنند، همچنین بیشتر کودکان مبتلا به ADHD و افسردگی نیز خودکشی نمی‌کنند اما نرخ خودکشی در این گروه‌ها بالاتر است”.
نکته همه دیگر اینست که اگر والدین احساس کردند کودکشان به خودکشی فکر می‌کند یا خود کودکان به این موضوع اشاره کرده حتما باید مداخله کنند و در این رابطه با یک روان‌شناس کودکان استثنائی صحبت کنند. زیرا کودکانی که به مرگ و خودکشی فکر می‌کنند قطعا بشدت از مسئله‌ای رنج می‌برند و نیاز به کمک فوری دارند.  
از آنجائیکه بیشتر کودکان بین ۸ تا ۹ سال در مورد خودکشی از دوستان، همکلاسی‌ها، تلویزیون، بزرگسالان دیگر و … چیزهایی شنیده‌اند، مناسب است که والدین دراین باره با کودکان صحبت کرده و تفکرات اشتباه آنان در این باره را اصلاح کنند. باید به کودکان گفته شود که خودکشی یک پاسخ به مشکلات است ولی قطعا بهترین پاسخ نیست. باید به آنها یادآوری شود که چقدر برای خانواده ارزشمندند و خانواده در هر مشکلی در کنار آنهاست.
همچنین والدین باید با کودکان وقت بگذرانند و بطور نسبی از مسائلی که در مدرسه و محله برای آنها رخ می‌دهد آگاه باشند و چنانچه تغییری در شخصصیت یا رفتار او مشاهده کردند (مثلا گوشه‌گیری، بی‌علاقگی به مسائلی که سابقا به آنها علاقه داشته، پریشان‌حالی یا افسردگی-مخصوصا برای کودکانی که تکانشی‌ترند) لازم است از آنها در این مورد سوال کرده و بدانند فرزندشان چه حالی دارد، به چه چیزی فکر می‌کند و دلیل آن چیست.
برای بیشتر والدین صحبت و پرس و جو کردن کودکان درباره خودکشی سخت است زیرا حتی تصور اینکه کودکی به خودکشی فکر می‌کند نیز والدین را به وحشت می‌اندازد اما سوال پرسیدن و ترسیدن بهتر از سوال نکردن و از دست دادن کودک است. روان‌شناسان معتقدند سوال پرسیدن در مورد افکار و اعمال مربوط به خودکشی در کودکان مهمترین عامل بازدارنده خودکشی در کودکان است. سوال پرسیدن در این مورد کودکان را به فکر خودکشی نمی‌اندازد بلکه برعکس دریچه‌ای باز می‌کند که اگر آنها مشکلی دارند بتوانند از والدین کمک بخواهند. برای نمونه می‌توانید از آنها بپرسید:

-آیا تابحال اوضاعت اونقدر خراب شده که به فکر از بین بردن خودت بیفتی؟

-آیا تاحالا آرزو کردی ای کاش مرده بودی؟

-دوست داری بخوابی و دیگه از خواب بلند نشی؟

-بعضی وقتا بچه‌ها که خیلی ناراحت می‌شن، فکر می‌کنن خودشون رو بکشن. تابحال تو هم بهش فکر کردی؟

اگر احساس کردید پاسخی که کودک به این سوال می‌دهد حتی ذره‌ای نگران‌کننده است حتما بسرعت مداخله کنید.

اگر کودکتان خودکشی کرده است …

اگر کودکتان را بوسیله خودکشی از دست داده‌اید، هیچ واژه‌ای نمی‌تواند غم شما را کاهش دهد اما بدانید شما تنها نیستید. حتما سعی کنید از حمایت دوستان، آشنایان، اقوام و مراکز آموزش‌دیده بهره ببرید. همچنین می‌توانید در جلسات حمایتی PoS (والدین کودکان خودکشی‌کرده) بهره ببرید و درنهایت  بدانید؛ در یک خودکشی هیچکس مقصر نیست …
 

 

روان نویس